Linia lotnicza pisze, że „roszczenie jest za stare”: co to znaczy?
W skrócie
„Za stare” to twierdzenie, które może opierać się na regulaminie linii, na przedawnieniu albo na tym, że nie złożono reklamacji w terminie. Rozporządzenie UE nie przewiduje terminu, a warunki przewoźnika nie mogą ograniczać Twoich praw z rozporządzenia (art. 15 ust. 1). O odpowiedzi decyduje to, na jaki termin powołuje się linia.
Autor: Airlate · Opublikowano · Zaktualizowano
Opisz lot i odpowiedź linii, a bezpłatnie ocenimy, czy powołanie się na termin ma oparcie.
Najpierw: o jaki termin chodzi linii?
Słowo „stare” może wskazywać na trzy zupełnie różne rzeczy, a rządzą nimi różne przepisy. Regulamin przewoźnika może zawierać termin na zgłoszenie roszczeń. Przedawnienie to ustawowy czas na dochodzenie roszczenia. Termin reklamacji to wymóg, by w rozsądnym czasie zawiadomić linię. Odpowiedź, która mówi tylko „za stare”, nie pokazuje, na który z nich linia się powołuje.
Przepisy UE nie wyznaczają terminu. Rozporządzenie 261/2004 nie zawiera przepisu o terminie przedawnienia. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że termin na wniesienie powództwa o odszkodowanie na podstawie art. 5 i 7 ustala się według przepisów każdego państwa członkowskiego o przedawnieniu, o ile przepisy te spełniają zasady równoważności i skuteczności (C-139/11, sentencja i pkt 24 i 26).
Tutaj chodzi o samą odpowiedź, którą otrzymano. Jak wygląda sytuacja w Polsce, opisujemy niżej.
| Linia powołuje się na | Co faktycznie obowiązuje |
|---|---|
| „Zgodnie z naszym regulaminem roszczenia zgłasza się w ciągu sześciu miesięcy.” | Obowiązków wobec pasażerów wynikających z rozporządzenia nie można ograniczać ani wyłączać, na przykład klauzulą ograniczającą w umowie przewozu (art. 15 ust. 1). To, czy dana klauzula jest takim ograniczeniem, ocenia się w konkretnej sprawie. |
| „Minęło ponad dwa lata.” | Dwuletniego terminu z Konwencji montrealskiej nie można uznać za mający zastosowanie do odszkodowania z art. 5 i 7 (C-139/11, pkt 27–29). Jaki termin obowiązuje zamiast niego, rozstrzygają przepisy krajowe. W Polsce, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 17 marca 2017 r. (III CZP 111/16), roszczenia z art. 7 co do zasady przedawniają się po upływie roku (art. 778 Kodeksu cywilnego), a ostateczna ocena zależy od okoliczności. |
| „Roszczenie jest przedawnione.” | Linia powinna wskazać, o przepisy którego państwa jej chodzi. Dla roszczeń z art. 7 w Polsce przyjmuje się co do zasady rok (uchwała SN III CZP 111/16, art. 778 KC). Mogą też wchodzić w grę przepisy innego państwa, a to, który system prawny ma zastosowanie, zależy od sprawy. |
| „Nie złożono reklamacji w terminie.” | Rozporządzenie nie zawiera terminu na reklamację. To, czy i w jakim terminie trzeba zawiadomić przewoźnika, zależy od przepisów krajowych. Rzecznik Praw Pasażerów przy Prezesie ULC zajmuje się sprawą po wcześniejszej reklamacji u przewoźnika, więc nie warto zwlekać z pisemnym zgłoszeniem. |
| „Obowiązuje już termin dziewięciu miesięcy.” | Ten termin zacznie obowiązywać dopiero 23 października 2027 r. (rozporządzenie 2026/2202, art. 3). Rozporządzenie nie zawiera przepisu przejściowego. |
Regulamin przewoźnika nie wyłącza rozporządzenia
Art. 15 ust. 1 mówi, że obowiązki wobec pasażerów „nie mogą być ograniczane ani wyłączane”, na przykład przez odstępstwo lub klauzulę ograniczającą w umowie przewozu. Jeśli linia powołuje się na krótszy termin w swoim regulaminie, musi więc umieć pogodzić go z tym przepisem.
Nikt nie może z góry powiedzieć, jak oceniona zostanie każda konkretna klauzula. Ale klauzula w warunkach rezerwacji nie jest sama w sobie powodem, a odpowiedź, która jedynie cytuje regulamin, nie wykazała, że roszczenie jest pozbawione podstaw.
Przedawnienie w Polsce
To, przepisy którego państwa mają zastosowanie, zależy od sprawy. Na to pytanie nie da się odpowiedzieć ogólnie i nie należy zakładać, że rozstrzyga je odpowiedź linii. Jeśli chodzi o Polskę, obraz jest taki.
Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 17 marca 2017 r. (III CZP 111/16) roszczenia o odszkodowanie na podstawie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 co do zasady przedawniają się po upływie roku (art. 778 Kodeksu cywilnego). Ostateczna ocena zależy od okoliczności Twojej sprawy, a mogą też wchodzić w grę przepisy innego państwa.
Prosta rada jest więc taka, by nie zwlekać: zachowaj rezerwację, karty pokładowe i wiadomości od linii oraz zgłoś roszczenie jak najszybciej.
Dziewięć miesięcy jeszcze nie obowiązuje
Rozporządzenie (UE) 2026/2202 wprowadza wniosek o odszkodowanie na podstawie art. 7 w ciągu dziewięciu miesięcy od daty odlotu, ale stosuje się je dopiero od 23 października 2027 r. Rozporządzenie nie mówi, jak traktować loty sprzed tej daty, i jest to otwarta kwestia prawna. Linie, które już dziś powołują się na dziewięć miesięcy, nie mają oparcia w przepisie, który jeszcze nie obowiązuje.
Przykład: „nasz regulamin mówi trzy miesiące”
W styczniu Twój lot z Warszawy ląduje cztery godziny po planowanym czasie, a w lutym wysyłasz pisemne roszczenie. W październiku linia odpowiada, że roszczenie jest za stare, bo warunki rezerwacji wymagają zgłoszenia w ciągu trzech miesięcy.
W świetle powyższego linia powołała się na klauzulę, a nie na przepis rozporządzenia, i klauzula musi dać się pogodzić z art. 15 ust. 1. Nie oznacza to, że odszkodowanie jest pewne, a linia może mieć inne zarzuty. Ale sama odpowiedź nie rozstrzyga sprawy.
Warto wiedzieć, gdy linia lotnicza pisze, że roszczenie jest za stare
- Najpierw ustal, na co powołuje się linia: regulamin, przedawnienie czy termin reklamacji. Każde z nich opiera się na innych przepisach.
- Oceniając odpowiedź, sprawdza się też, przepisy którego państwa mają zastosowanie. Nie rozstrzyga tego samo twierdzenie linii.
- Zachowaj odpowiedź linii w oryginale oraz własne pisemne zgłoszenie z datą.
- W Polsce po reklamacji u przewoźnika można zwrócić się do Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie ULC. Postępowanie jest bezpłatne i nie zamyka drogi sądowej.
- Jeśli linia w ogóle nie odpowiada, ocenia się to oddzielnie od kwestii terminu.
Najczęstsze pytania
Obowiązków wynikających z rozporządzenia nie można ograniczać ani wyłączać klauzulą ograniczającą w umowie przewozu (art. 15 ust. 1). To, czy dana klauzula jest takim ograniczeniem, zależy od klauzuli i sprawy.
Nie. Trybunał uznał, że dwuletniego terminu nie można uznać za mający zastosowanie do powództw opartych m.in. na art. 5 i 7 (C-139/11). Rozstrzygają natomiast przepisy krajowe.
W Polsce roszczenia z art. 7 co do zasady przedawniają się po upływie roku (uchwała SN III CZP 111/16, art. 778 KC), a ostateczna ocena zależy od okoliczności. Zgłoś więc roszczenie jak najszybciej i zachowaj rezerwację, karty pokładowe oraz wiadomości od linii.
Chcesz wiedzieć, jak to działa?
Bezpłatnie oceniamy, czy Twój lot może być objęty. Jeśli zgłosisz sprawę i zaakceptujesz warunki, Airlate obsługuje roszczenie ręcznie.
Opisz lot i odpowiedź linii, a bezpłatnie ocenimy, czy powołanie się na termin ma oparcie.
Źródła
- Wyrok w sprawie C-139/11, Joan Cuadrench Moré przeciwko Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (trzecia izba, 22 listopada 2012 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-15
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004, art. 15 · EUR-Lex · Rozporządzenie · pobrano 2026-10-15
- Roczny termin dla roszczeń pasażerów linii lotniczych (uchwała SN z 17 marca 2017 r., III CZP 111/16) · Sąd Najwyższy · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-15
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2202 z dnia 16 września 2026 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 261/2004 i rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 (Dz.U. L, 2.10.2026) · EUR-Lex (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej) · Rozporządzenie · pobrano 2026-10-15
- Sprawozdanie Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie ULC za 2024 r. · Urząd Lotnictwa Cywilnego (BIP ULC) · Organ · pobrano 2026-10-15