Czy bagaż podręczny będzie darmowy? Co mówi nowe rozporządzenie

Rozporządzenie definiuje ten przedmiot w art. 2 lit. ah (w angielskiej wersji rozporządzenia: personal article): to bagaż niepodlegający rejestracji, spełniający wymogi bezpieczeństwa, który albo ma wymiary najwyżej 40 × 30 × 15 centymetrów, albo można go przechowywać pod fotelem przed fotelem pasażera. Definicja nie podaje wagi.

Definicja daje więc dwie możliwości, ale nie mówi, czy to pasażer, czy linia lotnicza wybiera, która z nich obowiązuje. Z tekstu nie wynika więc, czy torba, która mieści się pod fotelem, ale jest większa niż 40 × 30 × 15 centymetrów, ma być zawsze akceptowana.

Motywy rozporządzenia, czyli ponumerowane uzasadnienia na jego początku, dają obraz tego, o co chodzi. Motyw 42 wymienia jako przykłady rzeczy niezbędnych na całą podróż paszport i inne dokumenty podróży, niezbędne leki, osobiste wyposażenie i materiały do czytania oraz jedzenie i picie stosownie do długości lotu.

Bagaż podręczny jest według art. 2 lit. ai bagażem niepodlegającym rejestracji, który nie jest przedmiotem osobistym i spełnia wymogi bezpieczeństwa. Definicja nie podaje wymiarów.

Różnica w stosunku do przedmiotu osobistego tkwi w doborze słów. Przy przedmiocie osobistym jest mowa o braku dodatkowych kosztów. Przy bagażu podręcznym jest zamiast tego warunek, że w kabinie statku powietrznego jest miejsce, a o opłacie nie ma ani słowa.

Motywy wskazują w tym samym kierunku. Motyw 43 mówi, że przewoźnicy i pośrednicy nadal mają mieć możliwość oferowania biletów bez bagażu podręcznego, a celem przepisu o prezentacji cen jest ułatwienie pasażerom porównywania cen z bagażem podręcznym. Motyw wyjaśnia bagaż podręczny w nawiasie jako walizkę na kółkach. Według motywu 45 przewoźnicy powinni, bez uszczerbku dla zasady swobody ustalania cen, mieć rozsądną politykę dotyczącą dopuszczalnych rozmiarów bagażu podręcznego. Czy możliwe są jednolite minimalne przepisy dotyczące bagażu podręcznego, ma według tego samego motywu zostać ocenione przy przeglądzie rozporządzenia 1008/2008.

Kwestia bagażu podręcznego nie jest dla TSUE nowa. Sprawa C-487/12 (Vueling, 18 września 2014 r.) dotyczyła bagażu rejestrowanego, ale w uzasadnieniu Trybunał dodał, w celu udzielenia pełnej odpowiedzi, że bagaż, który nie jest nadawany, czyli bagaż podręczny, należy co do zasady uznać za niezbędny element przewozu pasażerów, więc nie może być objęty dopłatą, o ile spełnia rozsądne wymogi dotyczące wagi i wymiarów oraz obowiązujące przepisy bezpieczeństwa (pkt 40). Ta wypowiedź nie jest częścią samej sentencji, która dotyczy wykładni zasady swobody ustalania cen z art. 22 ust. 1 rozporządzenia 1008/2008 w odniesieniu do bagażu rejestrowanego. Jakie wymiary są rozsądne, Trybunał nie powiedział.

Komisja Europejska odczytuje wyrok tak, że bagaż podręczny wykraczający poza takie rozsądne wymogi podlega swobodzie ustalania cen przez linie lotnicze. W październiku 2025 r. Komisja wszczęła postępowanie o naruszenie przeciwko Hiszpanii, której prawo nie zezwala liniom na pobieranie dodatkowej opłaty za bagaż podręczny i która wydała decyzje sankcyjne wobec pięciu linii za opłaty za dodatkowy bagaż podręczny. Gdzie przebiega granica rozsądnych wymogów, a więc czy linia lotnicza może dziś pobierać opłatę za większą walizkę kabinową, TSUE nie rozstrzygnął.

W angielskiej wersji językowej motyw 42 nowego rozporządzenia używa w odniesieniu do przedmiotu osobistego tego samego wyrażenia co wyrok, „a necessary aspect of the carriage of passengers”. Przemawia to za tym, że myśl, iż to, co jest niezbędne w podróży, ma być objęte ceną, nie jest nowa. Nowością w art. 11a jest to, że zakaz znajduje się teraz wprost w tekście przepisu, z podaną wielkością: za przedmiot osobisty o wymiarach najwyżej 40 × 30 × 15 centymetrów albo mieszczący się pod fotelem przed pasażerem linia lotnicza nie może pobierać dodatkowej opłaty.

Jak wyrok należy rozumieć w odniesieniu do większej walizki kabinowej, dziś i od 23 października 2027 r., rozporządzenie nic nie mówi.

To samo rozporządzenie zmienia też rozporządzenie 2027/97 o odpowiedzialności przewoźników lotniczych. Od tej samej daty wprowadza ono nowy art. 6b: przy sprzedaży podróży lotniczych do, z lub w obrębie UE przewoźnicy i pośrednicy mają jasno podawać, jak duży i ciężki bagaż jest wliczony w kabinie i w luku bagażowym w danej cenie, ewentualne ograniczenia liczby sztuk, ewentualne dodatkowe opłaty zarówno za bagaż rejestrowany, jak i niepodlegający rejestracji, oraz powody, które mogą sprawić, że bagażu nie będzie można zabrać do kabiny.

To, że rozporządzenie liczy się z możliwymi dodatkowymi opłatami za bagaż niepodlegający rejestracji, również przemawia za tym, że nie czyni ono walizki kabinowej bezpłatną.