Linia lotnicza pisze o „nadzwyczajnych okolicznościach”: co znaczy ta odpowiedź?
W skrócie
„Nadzwyczajne okoliczności” to twierdzenie, a nie rozstrzygnięcie. To przewoźnik musi wykazać zarówno to, że taka okoliczność wystąpiła, jak i to, że jej skutków nie dało się uniknąć przy podjęciu wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004). To, co się broni, zależy od tego, co przewoźnik faktycznie pisze.
Autor: Airlate · Opublikowano · Zaktualizowano
Opisz lot i odpowiedź przewoźnika, a bezpłatnie ocenimy, czy powołanie się na nadzwyczajne okoliczności może się utrzymać.
Co musi wykazać przewoźnik i co nie wystarcza
Co to pojęcie oznacza ogólnie, wynika z samego rozporządzenia i orzecznictwa. Tu chodzi o samą odpowiedź, którą otrzymuje pasażer.
Dwa warunki, oba po stronie przewoźnika. Przewoźnik musi wykazać, że zdarzenie ze względu na swój charakter lub źródło nie jest wpisane w jego normalną działalność i pozostaje poza jego faktyczną kontrolą (C-549/07, sentencja pkt 1), a także że jego skutków nie dało się mimo to uniknąć środkami dostosowanymi do sytuacji (C-549/07, pkt 40 i 41). Wyjątek interpretuje się ściśle (C-549/07, pkt 17 i 20).
Samo słowo nie jest dowodem. „Usterka techniczna” albo „przyczyny operacyjne” nazywają kategorię. Kategoria nie mówi, jakiego zdarzenia dotyczyła, jak dotknęła właśnie Twój lot ani co zrobił przewoźnik.
| Przewoźnik pisze | Może się bronić, gdy | Rzadko się broni, gdy |
|---|---|---|
| Usterka techniczna | Usterka ma źródło poza przewoźnikiem, na przykład ogólna awaria systemu paliwowego lotniska, gdy za system odpowiada lotnisko (C-308/21). | To zwykła usterka samolotu, nawet jeśli pojawiła się niespodziewanie i nie wykryto jej podczas konserwacji (C-549/07, C-257/14). |
| Pogoda | Pogoda uniemożliwiła lot (motyw 14), a przewoźnik wykazuje, jak wpłynęła na Twój lot i że skutków nie dało się uniknąć. | Przewoźnik wspomina o pogodzie tylko ogólnie. Pogoda sama w sobie nie jest nadzwyczajną okolicznością (C-549/07, pkt 21 i 22). |
| Ograniczenia kontroli ruchu lotniczego | Decyzja kontroli ruchu lotniczego dotyczyła właśnie Twojego samolotu w tym dniu (motyw 15). | Przewoźnik nie potrafi wskazać decyzji, która dotyczyła Twojego samolotu, albo nie wykazuje, jaka część opóźnienia z niej wynika (C-315/15, pkt 50-52). |
| Strajk | Strajkują kontrolerzy ruchu lotniczego lub personel lotniska (C-28/20, pkt 42). | Strajkuje własny personel przewoźnika. To zdarzenie wewnętrzne (C-28/20, pkt 44). |
| Przyczyny operacyjne | Przewoźnik potrafi nazwać konkretne zewnętrzne zdarzenie kryjące się za tym określeniem. | Nic więcej nie zostaje powiedziane. Tak ogólne określenie nie pokazuje, jakiego zdarzenia dotyczyło ani że leżało poza kontrolą przewoźnika, co przewoźnik musi wykazać (art. 5 ust. 3). |
| Brak załogi lub chora załoga | Brak występuje u innego podmiotu, na przykład w personelu bagażowym lotniska, a przewoźnik wykazuje swoje środki (C-405/23). | Chodzi o własną załogę przewoźnika. Choroba i planowanie należą do normalnej działalności (C-156/22). |
| Względy bezpieczeństwa | Istnieje konkretne zdarzenie, na przykład zderzenie z ptakiem (C-315/15). | Przewoźnik zlecił powtórzenie kontroli bezpieczeństwa, którą już wykonał upoważniony ekspert (C-315/15), albo podaje tylko „względy bezpieczeństwa” bez żadnego konkretnego zdarzenia. |
| Skutek wcześniejszego lotu | Ten sam samolot został dotknięty wcześniej i istnieje bezpośredni związek przyczynowy z Twoim opóźnieniem (C-74/19). | Przewoźnik powołuje się tylko na „wcześniejszą część dnia” albo na inny samolot. |
| Zamknięte lotnisko lub przestrzeń powietrzna | Zamknięcie wynikało ze zdarzenia zewnętrznego, a przewoźnik zaplanował rozsądny zapas czasu (C-294/10). | Zamknięcie nie dotyczyło Twojego lotu albo przewoźnik nie wykazuje, jakie środki podjął. |
Nawet prawdziwa nadzwyczajna okoliczność to dopiero połowa dowodu
To, że zdarzenie uznano za nadzwyczajne, jeszcze nie rozstrzyga sprawy. Przewoźnik musi następnie wykazać, że nawet przy użyciu całego dostępnego personelu, sprzętu i środków finansowych oczywiście nie mógł uniknąć skutku bez nadmiernych poświęceń (C-549/07, pkt 41). A części opóźnienia, której przewoźnik sam mógł uniknąć, nie odlicza się (C-315/15, pkt 50-52).
Sformułowania po kolei
„Usterka techniczna.” Częsty powód, który rzadko wystarcza sam. Problem techniczny nie jest nadzwyczajny, chyba że wynika ze zdarzenia spoza działalności przewoźnika, a przestrzeganie minimalnych wymogów konserwacji nie wystarcza (C-549/07).
„Pogoda” i „kontrola ruchu lotniczego”. Oba są wymienione w motywach rozporządzenia, ale jako przykłady. Przewoźnik musi wykazać związek z Twoim lotem. Ograniczenie kontroli ruchu lotniczego może dać zarówno opóźnienie, jak i opóźnienie następcze, a przewoźnik musi wykazać, jaka część wynika z decyzji. Więcej w artykule o kontroli ruchu lotniczego.
„Strajk.” Najwięcej zależy od tego, czyj to strajk.
„Przyczyny operacyjne” i „braki kadrowe”. Mogą być sformułowaniami, które nie mówią, jakiego zdarzenia dotyczyły. Warto zapytać, czyj to personel i jakiego zdarzenia dotyczyło.
„Wcześniejszy lot” i „zamknięte lotnisko”. Wcześniejszy lot może się liczyć, ale tylko przy bezpośrednim związku przyczynowym i tym samym samolocie.
Przykład: trzy słowa, które niczego nie dowodzą
Lądujesz cztery godziny po czasie. Odpowiedź mówi, że opóźnienie wynikało z „przyczyn operacyjnych poza naszą kontrolą, co stanowi nadzwyczajne okoliczności”. Żadnego zdarzenia, żadnego związku z Twoim lotem, żadnych środków. W świetle warunków z art. 5 ust. 3 przewoźnik nie wykazał żadnego z dwóch wymogów. To nie znaczy, że odszkodowanie jest pewne, ale że sama odpowiedź sprawy nie rozstrzyga.
Dobrze wiedzieć, gdy przewoźnik powołuje się na nadzwyczajne okoliczności
- Zachowaj odpowiedź przewoźnika w oryginale, z nadawcą i datą. Samo brzmienie bywa najważniejszym materiałem w sprawie.
- Odmowa nie odbiera prawa do opieki. Nadzwyczajne okoliczności mogą zwolnić z odszkodowania, ale nie z obowiązku zapewnienia opieki (art. 5 ust. 1 lit. b i art. 9, C-12/11).
- Jeżeli przewoźnik w ogóle nie odpowiada, a Ty nie wiesz, co dalej, przyda się wiedza o tym, że sprawę można skierować do Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC), czyli podmiotu pozasądowego rozwiązywania sporów (ADR). Postępowanie poprzedza reklamacja u przewoźnika, jest bezpłatne i nie zamyka drogi sądowej.
- Sprawę można też skierować do sądu.
Chcesz wiedzieć, jak to wygląda w praktyce?
Bezpłatnie oceniamy, czy Twój lot może być objęty. Jeżeli zgłosisz roszczenie i zaakceptujesz warunki, Airlate obsługuje je ręcznie.
Najczęstsze pytania
Nie. To twierdzenie, które przewoźnik musi udowodnić, a wyjątek interpretuje się ściśle (art. 5 ust. 3, C-549/07). Czy się powiedzie, zależy od tego, jakiego zdarzenia dotyczyło i co zrobił przewoźnik.
Nadzwyczajne okoliczności mogą zwolnić z odszkodowania, ale nie z obowiązku zapewnienia opieki na podstawie art. 5 ust. 1 lit. b i art. 9 (C-12/11, McDonagh przeciwko Ryanair).
Odlicza się część wynikającą z nadzwyczajnej okoliczności, ale tylko wtedy, gdy przewoźnik wykaże, że nie dało się jej uniknąć. Jeżeli przy przylocie zostają co najmniej trzy godziny, odszkodowanie może wchodzić w grę (C-315/15).
Opisz lot i odpowiedź przewoźnika, a bezpłatnie ocenimy, czy powołanie się na nadzwyczajne okoliczności może się utrzymać.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. (motywy 14 i 15 oraz art. 5 ust. 1 lit. b i c, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 i art. 9) · EUR-Lex · Rozporządzenie · pobrano 2026-10-16
- Wyrok w sprawie C-549/07, Friederike Wallentin-Hermann przeciwko Alitalia – Linee Aeree Italiane SpA (czwarta izba, 22 grudnia 2008 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-257/14, Corina van der Lans przeciwko Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (dziewiąta izba, 17 września 2015 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-315/15, Marcela Pešková i Jiří Peška przeciwko Travel Service a.s. (trzecia izba, 4 maja 2017 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-28/20, Airhelp Ltd przeciwko Scandinavian Airlines System Denmark – Norway – Sweden (wielka izba, 23 marca 2021 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-07-03
- Wyrok w sprawie C-74/19, LE przeciwko Transportes Aéreos Portugueses SA (czwarta izba, 11 czerwca 2020 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w połączonych sprawach od C-156/22 do C-158/22, TAP Portugal przeciwko flightright GmbH i in. (trzecia izba, 11 maja 2023 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-405/23, Touristic Aviation Services Ltd przeciwko Flightright GmbH (dziewiąta izba, 16 maja 2024 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-308/21, KU, OP i GC przeciwko SATA International – Azores Airlines SA (ósma izba, 7 lipca 2022 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-294/10, Andrejs Eglītis i Edvards Ratnieks przeciwko Latvijas Republikas Ekonomikas ministrija (trzecia izba, 12 maja 2011 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-01
- Wyrok w sprawie C-12/11, Denise McDonagh przeciwko Ryanair Ltd (trzecia izba, 31 stycznia 2013 r.) · EUR-Lex / Trybunał Sprawiedliwości UE · Orzecznictwo · pobrano 2026-10-06
- Sprawozdanie Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie ULC za 2024 r. · Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC), Rzecznik Praw Pasażerów · Organ · pobrano 2026-10-15