Instapweigering bij een overstap: wat geldt er?

Het verschil zit in wie de vlucht miste. Bij een gemiste aansluiting kom je te laat voor de volgende vertrektijd. Hier sta je bij de gate, of ben je er onderweg naartoe terwijl de gate nog open is, en hoor je dat je plek al is weggegeven. Dat kan een instapweigering zijn, die volgens eigen regels wordt beoordeeld.

Waarom dat uitmaakt. Bij instapweigering tegen je wil moet de maatschappij volgens artikel 4, lid 3 onmiddellijk compensatie betalen volgens artikel 7 en bijstand bieden volgens de artikelen 8 en 9. De compensatie kan dus aan de weigering hangen en niet aan een grens van drie uur vertraging. Bij twee losse tickets gelden andere overwegingen, zie gemiste aansluiting.

De zaak. Twee reizigers hadden één boeking La Coruña–Madrid–Santo Domingo bij Iberia. De eerste vlucht had 1 uur en 25 minuten vertraging. Iberia nam aan dat ze hun aansluiting zouden missen, annuleerde hun instapkaarten en gaf de plaatsen aan anderen. De reizigers stonden toch bij de uitgang bij de laatste oproep en mochten niet aan boord. Ze kwamen 27 uur te laat aan (C-321/11, punten 10–13).

Het dictum. Het begrip instapweigering in artikel 2 onder j omvat een situatie waarin een maatschappij, binnen één vervoerovereenkomst voor rechtstreeks op elkaar aansluitende vluchten met gezamenlijke check-in, passagiers instappen weigert omdat de eerste vlucht door toedoen van de maatschappij vertraagd was en de maatschappij ten onrechte aannam dat ze het niet zouden halen.

De redenering. Artikel 2 onder j vereist geen overboeking (punten 21–24). Zo'n reden kan niet aan de passagier worden toegerekend en is niet vergelijkbaar met gezondheids- en veiligheidsredenen of ontoereikende documenten, dus het is geen redelijke grond om te weigeren (punten 32–35). Dan kan artikel 4, lid 3 van toepassing zijn. Dat verwijst naar de artikelen 7–9, en zonder die koppeling zouden de reizigers onbeschermd staan (punt 26). Het Hof besliste zelf niet over de hoogte van de compensatie.

Eén boeking is het uitgangspunt. Het Hof heeft bepaald dat twee of meer vluchten onder één boeking een geheel vormen en dat een wisseling van vliegtuig niet van belang is (C-537/17, punten 18–24). Eindbestemming is die van de laatste vlucht (artikel 2 onder h). In Wegener werd een passagier in Casablanca de toegang geweigerd na een vertraagde eerste vlucht, maar het Hof onderzocht daar alleen het toepassingsgebied van de verordening en niet de instapweigering.

De afstand wordt tot de laatste bestemming gerekend. Volgens artikel 7, lid 1 telt de afstand tot de laatste bestemming waar de weigering tot een latere aankomst leidt. Bij een gewone vertraging beslissen in plaats daarvan drie uur op de eindbestemming (C-11/11, punten 32–35). Krijg je een andere vlucht, dan mag de maatschappij de compensatie met de helft verlagen als je binnen twee, drie of vier uur na de oorspronkelijke tijd aankomt, afhankelijk van de afstand (artikel 7, lid 2).