Luchtvaartmaatschappij schrijft dat de luchtverkeersleiding het verkeer beperkte: wat betekent dat?

De verordening noemt het luchtverkeersbeheer in overweging 15. Daarin staat in de kern dat sprake kan zijn van buitengewone omstandigheden wanneer een besluit van het luchtverkeersbeheer over een bepaald vliegtuig op een bepaalde dag ertoe leidt dat een of meer vluchten van dat toestel sterk worden vertraagd, naar de volgende dag worden verschoven of worden geannuleerd, ook als de luchtvaartmaatschappij alle redelijke maatregelen heeft getroffen om vertraging of annulering te voorkomen.

Het gaat om een besluit over een specifiek vliegtuig op een specifieke dag. De overweging beschrijft een concreet besluit van het luchtverkeersbeheer, geen algemene toestand zoals een druk luchtruim in de zomer. De maatschappij moet aantonen dat zo’n besluit er was.

De bewijslast ligt bij de maatschappij. Volgens artikel 5 lid 3 moet de maatschappij kunnen aantonen dat de vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden die ondanks het treffen van alle redelijke maatregelen niet voorkomen konden worden. Het Hof van Justitie heeft verduidelijkt dat de maatschappij moet aantonen dat het duidelijk was dat zij de gevolgen, zelfs met alle beschikbare middelen, niet had kunnen voorkomen zonder onaanvaardbare offers (C-549/07, punt 40 en 41).

Twee voorwaarden voor de gebeurtenis zelf, en daarnaast de maatregelen. De gebeurtenis moet naar haar aard of oorsprong niet inherent zijn aan de normale uitoefening van de activiteit van de maatschappij en bovendien buiten haar feitelijke controle vallen, en beide voorwaarden moeten zijn vervuld (C-74/19, punt 37). Daarnaast moet de maatschappij aantonen dat zij aan de situatie aangepaste maatregelen heeft getroffen (C-549/07, punt 40). De algemene achtergrond staat in het artikel wanneer de maatschappij zich op buitengewone omstandigheden beroept.

Een staking van luchtverkeersleiders valt buiten de maatschappij. Wanneer overweging 14 stakingen noemt, gaat het om stakingen die extern zijn ten opzichte van de activiteit van de maatschappij. Het Hof van Justitie heeft uitdrukkelijk gezegd dat stakingen van luchtverkeersleiders of luchthavenpersoneel buitengewone omstandigheden kunnen zijn, omdat ze buiten de feitelijke controle van de maatschappij vallen (C-28/20, punt 42 en 43).

Het eigen personeel is het tegenovergestelde. Een staking die door het eigen personeel van de maatschappij wordt aangekondigd en gehouden, is volgens hetzelfde arrest een interne gebeurtenis, ook wanneer vakbonden hebben opgeroepen tot de staking (punt 44). Schrijft de maatschappij “staking”, dan is de eerste vraag dus wie er staakte.

Een eerdere vlucht kan meetellen. Als het luchtverkeersbeheer een eerdere vlucht met hetzelfde toestel trof, kan de maatschappij zich daarop beroepen, maar alleen als er een direct causaal verband is met het te laat zijn van juist jouw vlucht (C-74/19, punt 54). Lees ook vertraging door een eerdere vlucht.

Een tijdsbuffer hoort bij de planning. De maatschappij moet bij de planning in redelijke mate rekening houden met het risico op vertragingen en een zekere tijdsbuffer inplannen. Ontbreekt die, dan kan niet worden aangenomen dat zij alle redelijke maatregelen heeft getroffen (C-294/10, punt 28). Er is geen algemene minimale buffer (punt 31), dus elk geval wordt apart beoordeeld. Zie alle redelijke maatregelen.

Een gesloten luchtruim is een andere kwestie. Is het luchtruim of de luchthaven gesloten, dan gelden andere regels, zie gesloten luchthaven en gesloten luchtruim.