Opóźniony lub utracony lot przesiadkowy poza UE: kiedy EU261 mimo to ma zastosowanie

Odlot z UE. Art. 3 ust. 1 lit. a obejmuje pasażerów odlatujących z portu lotniczego na terytorium państwa członkowskiego, bez względu na to, który przewoźnik wykonuje lot. Wytyczne interpretacyjne Komisji dodają, że rozporządzenie stosuje się na Islandii i w Norwegii na podstawie Porozumienia EOG oraz w Szwajcarii na podstawie jej umowy z UE w sprawie transportu lotniczego (przypis 20). Wytyczne są interpretacją Komisji i nie wiążą sądów.

Przylot do UE z zewnątrz. Art. 3 ust. 1 lit. b obejmuje pasażerów odlatujących z portu lotniczego w państwie trzecim do portu lotniczego w państwie członkowskim tylko wtedy, gdy przewoźnik lotniczy wykonujący lot jest wspólnotowym przewoźnikiem lotniczym, i nie wtedy, gdy otrzymali świadczenia lub odszkodowanie oraz pomoc w tym państwie trzecim. Komisja opisuje to jako przewoźnika z UE, czyli przewoźnika z licencją wydaną w państwie członkowskim (wytyczne, sekcja 2.1.1).

Podróż tam i podróż powrotna to dwie podróże. W sprawie Emirates (C-173/07) pasażer zarezerwował podróż Düsseldorf–Dubaj–Manila w obie strony w ramach jednej rezerwacji. Lot powrotny z Manili odwołano. Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 lit. a nie ma zastosowania do lotu powrotnego z państwa spoza UE i że wspólna rezerwacja tego nie zmienia (pkt 13–14, 47 i 50–53). To, czy rozporządzenie ma zastosowanie w drodze powrotnej, zależy więc od art. 3 ust. 1 lit. b i od tego, kto wykonywał lot.

Wegener (C-537/17). Pasażerka miała jedną rezerwację Berlin–Casablanca–Agadir w Royal Air Maroc, ze zmianą samolotu w Casablance. Pierwszy lot wyleciał z opóźnieniem, odmówiono jej przyjęcia na pokład drugiego lotu, a do Agadiru dotarła z opóźnieniem czterech godzin (pkt 5–6). Drugi lot odbył się w całości poza UE. Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nie miałoby zastosowania, gdyby był to osobny przewóz, ale przewóz w ramach jednej rezerwacji należy traktować jako całość z miejscem odlotu w państwie członkowskim (pkt 15 i 18–24). Trybunał orzekł, że rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu w ramach jednej rezerwacji, który między odlotem z lotniska w UE a przylotem na lotnisko w państwie trzecim obejmuje planowe międzylądowanie poza UE ze zmianą samolotu (pkt 25).

Opóźnienie liczy się na końcu. W sprawie Folkerts (C-11/11) rezerwacja obejmowała trasę Brema–Paryż–São Paulo–Asunción. Trybunał orzekł, że opóźnienie wynoszące trzy godziny lub więcej ocenia się względem planowego czasu przylotu do miejsca docelowego, którym w przypadku lotów bezpośrednio łączonych jest miejsce przeznaczenia ostatniego lotu (pkt 32–35). Odszkodowanie nie zależy od tego, z jakim opóźnieniem wyleciał pierwszy lot (pkt 37–38 i 47). Art. 2 lit. h definiuje miejsce docelowe w ten sam sposób.

Czego to nie oznacza. Wyroki mówią, że rozporządzenie może mieć zastosowanie. Nie oznaczają, że każde opóźnienie na lotnisku przesiadkowym prowadzi do odszkodowania. Nadal obowiązują zwykłe warunki: potwierdzona rezerwacja i zgłoszenie się do odprawy zgodnie z wymogami (art. 3 ust. 2), przylot z opóźnieniem wynoszącym trzy godziny lub więcej i brak nadzwyczajnych okoliczności, które przewoźnik może udowodnić. O tym, jak liczy się czas przylotu, przeczytasz w artykule jak liczy się opóźnienie lotu.

Mówiąc wprost: jeśli Twój lot na przykład z Bangkoku, Singapuru lub z Bali do UE wykonuje przewoźnik spoza UE, rozporządzenie co do zasady go nie obejmuje. Art. 3 ust. 1 lit. b wymaga wspólnotowego przewoźnika lotniczego, a zgodnie z wyrokiem Emirates (C-173/07) lot powrotny nie może zostać objęty przepisami ze względu na miejsce odlotu podróży tam, nawet w ramach jednej rezerwacji.

Dotyczy to wyłącznie EU261. W Twojej sytuacji mogą mieć zastosowanie inne przepisy innych państw; wykraczają one poza ten poradnik i Airlate ich nie ocenia.

Jeśli lot do UE wykonuje przewoźnik z UE, może mieć zastosowanie art. 3 ust. 1 lit. b. Omawiane tu wyroki dotyczą podróży rozpoczynających się w UE, więc plany podróży z różnymi przewoźnikami w drodze powrotnej trzeba sprawdzać indywidualnie.

Wszystko powyżej zakłada jedną rezerwację. Jeśli kupiono dwa osobne bilety, na przykład lot do Stambułu i osobny dalszy lot, pierwszy lot ocenia się osobno, a opóźnienie mierzy się na lotnisku przesiadkowym. Przeczytaj osobne bilety i utracona przesiadka. Jeśli w ramach jednej rezerwacji odmówiono Ci przyjęcia na pokład na lotnisku przesiadkowym, przeczytaj odmowa przyjęcia na pokład na lot przesiadkowy.

Nadzwyczajne okoliczności. Przewoźnik nie musi wypłacać odszkodowania, jeśli wykaże, że opóźnienie zostało spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3, który Trybunał stosuje do dużego opóźnienia; Folkerts, pkt 43). Lotnisko przesiadkowe poza UE nie zmienia tej oceny. Przeczytaj gdy przewoźnik powołuje się na nadzwyczajne okoliczności.

Zmiana planu podróży i opieka. Art. 8 i 9 regulują zwrot kosztu biletu albo zmianę planu podróży oraz bezpłatne posiłki, nocleg w hotelu i transport, a art. 6 określa czasy oczekiwania zależnie od odległości. Wyroki omawiane w tym poradniku dotyczą odszkodowania i nie rozstrzygają, jak stosuje się art. 8 i 9 na lotnisku przesiadkowym poza UE. W każdym przypadku zachowaj paragony. Przeczytaj jedzenie, hotel i transport przy opóźnieniu.