Vertraagde of gemiste aansluiting buiten de EU: wanneer EU261 toch geldt

Vertrek uit de EU. Artikel 3, lid 1, onder a, omvat passagiers die vertrekken vanaf een luchthaven op het grondgebied van een lidstaat, ongeacht welke maatschappij de vlucht uitvoert. De interpretatierichtsnoeren van de Commissie voegen eraan toe dat de verordening van toepassing is in IJsland en Noorwegen op grond van de EER-Overeenkomst en in Zwitserland op grond van de luchtvervoersovereenkomst van dat land met de EU (voetnoot 20). De richtsnoeren zijn de uitleg van de Commissie en binden de rechter niet.

Aankomst in de EU van buitenaf. Artikel 3, lid 1, onder b, omvat passagiers die vanaf een luchthaven in een derde land naar een luchthaven in een lidstaat reizen alleen als de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert een communautaire luchtvaartmaatschappij is, en niet als zij in dat derde land voordelen of compensatie hebben ontvangen en bijstand hebben gekregen. De Commissie beschrijft dat als een EU-maatschappij, een maatschappij met een vergunning in een lidstaat (richtsnoeren, punt 2.1.1).

Heen- en terugreis zijn twee reizen. In Emirates (C-173/07) had een passagier Düsseldorf–Dubai–Manilla retour op één en dezelfde boeking geboekt. De terugvlucht uit Manilla werd geannuleerd. Het Hof oordeelde dat artikel 3, lid 1, onder a, niet geldt voor de terugvlucht uit een land buiten de EU, en dat de gezamenlijke boeking dat niet verandert (punten 13–14, 47 en 50–53). Of de verordening op de terugweg geldt, hangt dus af van artikel 3, lid 1, onder b, en van wie de vlucht uitvoerde.

Wegener (C-537/17). Een passagier had een boeking Berlijn–Casablanca–Agadir bij Royal Air Maroc, met een wissel van toestel in Casablanca. De eerste vlucht vertrok laat en zij werd geweigerd op de tweede, en kwam vier uur te laat in Agadir aan (punten 5–6). De tweede vlucht vond volledig buiten de EU plaats. Het Hof stelde vast dat de verordening niet zou gelden als het om afzonderlijk vervoer ging, maar dat vervoer op één en dezelfde boeking als een geheel moet worden beschouwd, met een vertrekplaats in een lidstaat (punten 15 en 18–24). Het Hof oordeelde dat de verordening geldt voor vervoer op één en dezelfde boeking dat, tussen het vertrek vanaf een luchthaven in de EU en de aankomst op een luchthaven in een derde staat, een geplande tussenlanding buiten de EU met een wissel van toestel omvat (punt 25).

De vertraging telt aan het einde. In Folkerts (C-11/11) ging de boeking over Bremen–Parijs–São Paulo–Asunción. Het Hof oordeelde dat een vertraging van drie uur of meer wordt beoordeeld ten opzichte van de geplande aankomsttijd op de eindbestemming, die bij rechtstreeks aansluitende vluchten de bestemming van de laatste vlucht is (punten 32–35). De compensatie hangt niet af van hoe laat de eerste vlucht vertrok (punten 37–38 en 47). Artikel 2, onder h, omschrijft de eindbestemming op dezelfde manier.

Wat het niet betekent. De arresten zeggen dat de verordening kan gelden. Ze betekenen niet dat elke vertraging op een overstapluchthaven tot compensatie leidt. De gewone voorwaarden blijven gelden: een bevestigde boeking en inchecken zoals vereist (artikel 3, lid 2), aankomst met een vertraging van drie uur of meer en geen buitengewone omstandigheden die de maatschappij kan bewijzen. Zie voor hoe de aankomsttijd wordt berekend zo wordt de vertraging berekend.

Om het duidelijk te zeggen: wordt je vlucht van bijvoorbeeld Bangkok, Singapore of Bali naar de EU uitgevoerd door een maatschappij buiten de EU, dan geldt de verordening daar normaal niet voor. Artikel 3, lid 1, onder b, vereist een communautaire luchtvaartmaatschappij, en volgens Emirates (C-173/07) kan een terugvlucht niet onder de verordening vallen via de vertrekplaats van de heenreis, zelfs niet op één en dezelfde boeking.

Dat geldt alleen voor EU261. Andere regels in andere landen kunnen in jouw situatie gelden; die vallen buiten deze gids, en Airlate beoordeelt ze niet.

Voert een EU-maatschappij de vlucht naar de EU uit, dan kan artikel 3, lid 1, onder b, gelden. De arresten die hier worden besproken, gaan over reizen die uit de EU vertrekken, dus reisplanningen met verschillende maatschappijen op de terugweg moeten één voor één worden bekeken.

Alles hierboven gaat uit van één en dezelfde boeking. Kocht je twee aparte tickets, bijvoorbeeld een vlucht naar Istanbul en een aparte vlucht verder, dan wordt de eerste vlucht apart beoordeeld en wordt de vertraging op de overstapluchthaven gemeten. Lees aparte tickets en gemiste aansluiting. Werd je op één en dezelfde boeking op de overstapluchthaven geweigerd, lees dan instapweigering bij een overstap.

Buitengewone omstandigheden. De maatschappij hoeft geen compensatie te betalen als zij aantoont dat de vertraging werd veroorzaakt door buitengewone omstandigheden die niet hadden kunnen worden voorkomen, ook niet als alle redelijke maatregelen waren getroffen (artikel 5, lid 3, dat het Hof op lange vertraging toepast; Folkerts, punt 43). Een overstapluchthaven buiten de EU verandert die beoordeling niet. Lees als de maatschappij zich op buitengewone omstandigheden beroept.

Omboeking en verzorging. De artikelen 8 en 9 regelen terugbetaling of een andere vlucht en kosteloze maaltijden, hotelovernachting en vervoer, en artikel 6 noemt de wachttijden naar afstand. De arresten die in deze gids worden besproken, gaan over compensatie en beslissen niet hoe de artikelen 8 en 9 worden toegepast op een overstapluchthaven buiten de EU. Bewaar in elk geval bonnetjes. Lees eten, hotel en vervoer bij vertraging.